Dzień Zaduszny

Dzień Zaduszny - Zaduszki

Dzień Zaduszny przypada na dzień 2 listopada. Inaczej nazywany jest Zaduszkami. W Kościele katolickim jest to obchód liturgiczny, który jest poświęcony osobom zmarłym. Połączony jest on z dniem poprzedzającym -Wszystkich Świętych. Dzień Zaduszny swoją genezę zawdzięcza ludowym wierzeniom i uroczystościom, które wykonywane były ku czci zmarłych. Wywodziły się one z wierzeń pogańskich. Dzień Zaduszny jest wyrazem wiary chrześcijańskiej w życie wieczne, obcowanie świętych oraz zmartwychwstanie.

2 listopada wywodzi się z praktyk, które przeprowadzane były przez średniowiecznych mnichów. Polegały one na odprawianiu nabożeństw, w różnych klasztorach w intencji zmarłych współbraci. W 998 roku Odylon, który był opatem w klasztorze benedyktyńskim, wyznaczył dzień 2 listopada na dzień modlitw za wszystkich zmarłych wiernych. W 1311 roku, w Stolicy Apostolskiej wprowadzono Dzień Zaduszny do kalendarza. Z czasem został on upowszechniony w całym Kościele katolickim.

Uważa się, że Zaduszki mają genezę przedchrześcijańską i wywodzą się z pradawnych obrzędów ludowych. Dawniej, Germanie, Celtowie oraz Słowianie organizowali jesienią uroczystości ku czci zmarłych. Wszystkie te uroczystości były świadectwem wiary w istnienie świata nadprzyrodzonego, świata, do którego trafiają dusze osób zmarłych. Wierzono w życie pozagrobowe oraz aktywność dusz. Istniał także kult przodków oraz wiara w to, że dusze z zaświatów mogą wpływać na życie ludzi żyjących poprzez sprowadzenie na nich szczęścia lub niepomyślności. Poprzez obrzędy i uroczystości starano się okazać przodkom szacunek oraz pamięć, tak by pozyskać ich przychylność. Obecnie, w tradycji chrześcijańskiej obchody liturgiczne Zaduszek składają się z oficjum, trzech mszy oraz procesji. Procesja zaduszna jest odprawiana w kościele lub na cmentarzu. Obejmuje ona pięć stacji, w których modli się kolejno za wielu zmarłych biskupów, kapłanów, krewnych, ludzi pochowanych w parafii oraz ogólnie za wszystkich zmarłych.

Jeśli chodzi o polskie zwyczaje związane z Dniem Zadusznym to wywodzą się one z okresu przedchrześcijańskiego na ziemiach polskich. W XIX wieku odprawiano uroczystości ofiarne łączone z wywoływaniem zmarłych, które nosiły swoją nazwę- pomniki, dziady, diedy. Uznawane są one za pozostałości po pogańskich kultach przodków. Stały się one inspiracją dla Adama Mickiewicza przy tworzeniu swojego dzieła literackiego- Dziady. Do czasów dzisiejszych, w Polsce, w dzień 2 listopada odwiedza się cmentarze, przyozdabia groby oraz zapala znicze. Praktyki te wywodzą się z dawnych czasów, kiedy wierzono, że płomienie ogrzewają dusze błąkające się po ziemi i chronią ludzi przed złymi mocami.

Niegdyś, głównie we wschodnich częściach Polskie urządzano w Zaduszki uczty. W Polsce zachodniej, natomiast, przynoszono jedzenie na cmentarz i rozdawano je żebrakom. Niektórzy, bogaci właściciele ziemscy zapraszali biednych do swoich domów na strawę. Wierzono, że duch przodka może przyjąć postać dziada (żebraka).

Szczególną rolę zarówno w wyobrażeniach jak i obrzędach ludzi odgrywa noc z 1 na 2 listopada zwana nocą zaduszkową. W Polsce uważano, że właśnie tej nocy dusze zmarłych, uwalniane są z czyśćca i powracają na ziemię. Na Opolszczyźnie uważano, że duchy przodków powracają nocą jako ptaki i w Zaduszki siadają na gałęziach drzew w celu obserwacji uroczystości na cmentarzach.

W XIX wieku w Polsce silnie wierzono w duchową moc nocy zaduszkowej. Wiara ta była zakorzeniona w mentalności ludzi do tego stopnia, że tej nocy nie udawano się w podróż, nie odwiedzano sąsiadów, a także w ogóle nie wychodzono z domu. Uważano, że zmarli straszą na drogach. Na progach domów zostawiano potrawy oraz alkohol dla zmarłych osób. Wierzono również, że duchy zmarłych nawiedzały miejsca, które były im bliskie za życia. Miały one oznajmiać ludziom o swojej obecności stukaniem, skrzypieniem podłóg, otwieraniem okien, uchylaniem drzwi czy iskrami w kominie.

VN:F [1.9.16_1159]
Ocena: 5.0/5 (3 Głosy cast)
Dzień Zaduszny, 5.0 out of 5 based on 3 ratings
  • Świetny artykuł, czyta się super i bardzo szybko. Gratuluje.